Λίγο πριν το Σιάτλ γίνει συνώνυμο του grunge, από την ίδια πόλη είχε βγει ένα από τα καλύτερα συγκροτήματα του αμερικανικού power metal. Οι Fifth Angel σχηματίστηκαν στα τέλη του 1983, όταν ο τραγουδιστής Ted Pilot και ο ρυθμικός κιθαρίστας Ed Archer ένωσαν τις δυνάμεις τους με τον κιθαρίστα James Byrd και τον ντράμερ Ken Mary.
Με αυτή τη σύνθεση ηχογράφησαν ένα demo τεσσάρων κομματιών στα Steve Lawson Productions, με παραγωγό τον Terry Date — τον άνθρωπο που αργότερα υπέγραψε ήχους των Pantera, Soundgarden και Deftones. Επειδή δεν είχαν μπασίστα, ο Archer έπαιξε ο ίδιος το μπάσο. Το demo έφτασε το 1985 στη Shrapnel Records και οδήγησε σε συμβόλαιο: το ομώνυμο άλμπουμ βγήκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1986 στην Αμερική και την ίδια χρονιά στην Ευρώπη μέσω της Roadrunner.
Η ιστορία του δίσκου έχει και μια παράξενη λεπτομέρεια. Στο μπάσο έπαιξε ο Randy Hansen, ο γνωστός τότε για τα tribute του στον Jimi Hendrix, αλλά στα credits αναγράφηκε ο Kenny Kay, ο οποίος δεν έπαιξε ούτε νότα — μπήκε μόνο για τις φωτογραφίες. Όταν η μπάντα υπέγραψε στην Epic το 1988, η επανέκδοση «διόρθωσε» τα credits με τον John Macko, τον μπασίστα που είχε ήδη προσληφθεί για τις ζωντανές εμφανίσεις.
Λίγο μετά, ο James Byrd αποχώρησε για σόλο πορεία και τη θέση του πήρε ο Kendall Bechtel. Το δεύτερο άλμπουμ, «Time Will Tell» (23 Αυγούστου 1989), ηχογραφήθηκε σε ακριβά στούντιο της Ανατολικής Ακτής με παραγωγό τον Terry Brown των Rush, και η εταιρεία το έσπρωξε προς ένα πιο εμπορικό, μελωδικό hard rock. Παρά την προώθηση και το video clip, η μπάντα δεν έπαιξε ούτε μία συναυλία για τον δίσκο· λίγους μήνες αργότερα το grunge σάρωσε τα πάντα και η Epic έχασε το ενδιαφέρον της. Το γκρουπ διαλύθηκε το 1990.
Ο Ken Mary συνέχισε ως session drummer, ενώ ο Ted Pilot άφησε τη μουσική για την οδοντιατρική και σήμερα είναι ενδοδοντολόγος στο Σιάτλ — γι’ αυτό δεν επέστρεψε ούτε στην επανένωση. Το 2009 οι Archer, Macko και Bechtel ξαναβρέθηκαν, και το 2010 έπαιξαν headliners στο Keep It True της Γερμανίας με τον Peter Orullian στα φωνητικά, μετά το πρόβλημα υγείας του Tim Branom. Η υποδοχή οδήγησε σε συμβόλαιο με τη Nuclear Blast: «The Third Secret» το 2018, με τον Bechtel και στα φωνητικά, και το concept «When Angels Kill» το 2023, με ιστορία σε ένα μέλλον που ελέγχεται από έναν τύραννο.
Το 2024 έπαιξαν headliners στο Storm Crusher και φέτος, στα 40 χρόνια από το ντεμπούτο, γύρισαν στις μεγάλες σκηνές — ανάμεσά τους και τρεις ελληνικές εμφανίσεις, στις 30 Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη, στις 31 Οκτωβρίου στη Λάρισα και την 1η Νοεμβρίου στην Αθήνα. Η επετειακή περιοδεία παίζει ολόκληρο το πρώτο άλμπουμ, μαζί με κομμάτια από τα υπόλοιπα. Όσοι θέλουν να δουν τι άλλο παίζει τον επόμενο μήνα, το έχουμε μαζεμένο στη λίστα με τις συναυλίες του Νοεμβρίου, ενώ το αφιέρωμα στο old school metal δείχνει το πλαίσιο της εποχής τους.
Ακούστε τους
Από τη δισκογραφία τους, το «When Angels Kill» ακούγεται ολόκληρο εδώ:
